Vụ trưởng Vụ Quản lý các doanh nghiệp quản lý quỹ và đầu tư cổ phần

Chiều 12/10, Hội thảo về sản phẩm ETF do Sở Giao dịch cổ phần TP HCM tổ chức thu hút hàng chục nhà hàng cổ phiếu và quỹ đầu tư tham gia đóng góp ý kiến. khi được giới thiệu cơ chế vận hành của sản phẩm mới này, dù còn băn khoăn về khung pháp lý nhưng phổ biến chuyên gia cho rằng thị trường cổ phiếu sẽ có cơ hội cải thiện thanh khoản khi quỹ ETF ra đời.

 - Ủy ban chứng khoán Nhà nước, Nguyễn Thành Long giải thích thế mạnh của sản phẩm mới này là minh bạch, dễ tiếp cận, giao dịch linh hoạt và giá thành thấp.

Quỹ hoán đổi danh mục ETF (Echange - Traded Fund) ở Việt Nam trước mắt chỉ bao gồm rất nhiều những mã cổ phiếu có trong rổ chỉ số trên thị trường. Đơn vị giao dịch được tính theo lô, dự kiến mỗi lô ETF = 10.000-1.000.000 đơn vị quỹ. Danh mục đầu tư của ETF được công bố hàng ngày. Giá trị tài sản ròng tham chiếu (iNAV) được cập nhật 15 giây 1 lần để nhà đầu tư làm căn cứ ra quyết định. ETF quản lý theo bộ chỉ số sở hữu sẵn bắt buộc giá thành phát hành, chế tạo, giao dịch… đều tốt. bên cạnh ra, sản phẩm ETF còn tạo điều kiện lôi kéo dòng vốn ngoại vì ko dừng tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước bên cạnh.

có 5 dòng tổ chức chính tham gia vận hành ETF. trước tiên là công ty quản lý quỹ, giữ vai trò thiết lập danh mục mô phỏng chỉ số, thay mặt quỹ phát hành và tìm lại ETF lúc người dùng có nhu cầu. Kế đến là nhà hàng chứng khoán, đóng vai trò là thành viên lập quỹ (gọi tắt là AP - Authorized Participant).

những AP bắt buộc mang danh mục cổ phiếu phù hợp với danh mục mô phỏng quỹ ETF mà siêu thị quản lý quỹ xây dựng, từ đây những bên sẽ hoán đổi danh mục cơ cấu để lấy các lô chứng chỉ ETF. lúc có những lô này, nhà hàng cổ phần sẽ tham gia giao dịch trên thị trường thiết bị cấp như 1 sản phẩm chứng khoán thông thường.

Ba tổ chức còn lại cộng vận hành ETF là ngân hàng giám sát, Trung tâm Lưu ký và Sở Giao dịch chứng khoán. Đây là các cơ quan thực hiện lưu ký, thanh toán, niêm yết, hoán đổi, phát hành, tiêu hủy, vay và cho vay...

Giao dịch ETF hoạt động trên cơ sở hàng đổi hàng, tức là thành viên lập quỹ sẽ dùng danh mục cơ cấu để mua chứng chỉ quỹ. đặc thù, trong quá trình giao dịch AP được phép vay danh mục cơ cấu để bán. Tuy nhiên, những giao dịch chỉ tính đơn vị là chứng chỉ quỹ ETF chứ không bán trực tiếp cổ phần đã vay, vì vậy không khiến giảm giá cổ phần trên thị trường. "Quá trình này chỉ góp phần đưa giá của ETF về sắp với giá chứng khoán", ông Long giải thích.

Phó tổng giám đốc nhà hàng cổ phần chứng khoán TP HCM, Trịnh Hoài Giang đánh giá: "Đây là sản phẩm sáng tạo, 1 hình thức đầu tư mới giúp nâng cao thanh khoản cho thị trường. Hấp dẫn hay không vẫn chưa biết nhưng cô đông, các siêu thị cổ phiếu được lợi vì mang thêm 1 kênh để lựa chọn".

Ông Giang phân tích, trong công đoạn đầu tư, nhu cầu sử dụng đòn bẩy tài chính luôn hiện hữu. bởi thế, để bắt đầu tạo dựng thị trường cần các chỉ số đáng tin cậy và phổ biến. Thuế áp dụng trên những chứng chỉ ETF và cổ phiếu đơn lẻ như nhau. nên cho phép nhà đầu tư mua bán hai chiều và được vay mượn cach choi chung khoan cổ phần. "Nhà đầu tư cá nhân cũng cần được đào tạo thêm về sản phẩm ETF", ông đề xuất.

Giám đốc khối vững mạnh quý khách tổ chức mở tài khoản chứng khoánsiêu thị cổ phiếu Sài Gòn, Phạm Ngọc Bích nhận định: "SSI với phổ biến các bạn là siêu thị quản lý quỹ và các quỹ đầu tư, trong ấy sở hữu 1 số đơn vị đang xin giấy phép để lập quỹ mở. ETF thành lập sẽ nổ ra cuộc khó khăn khốc liệt giữa những quỹ này có nhau".

Theo ông Bích, một trong các hành lang pháp lý bắt buộc xem xét thận trọng khi triển khai ETF là cơ chế bán khống (cho vay cổ phiếu để giao dịch). buộc phải quy định rõ những giới hạn: cho vay và bán khống trong bao lâu. "ETF sẽ sở hữu tác động như thế nào còn tùy thuộc vào nhu cầu từng thời điểm và diễn biến của thị trường", ông Bích nhận xét.

Giám đốc Nghiệp vụ đầu tư Quỹ đầu tư Dragon Capital, Lê Yến Quỳnh cho rằng kế hoạch và lộ trình chuẩn bị pháp lý triển khai ETF sẽ mở ra đa dạng cơ hội tăng trưởng mô hình quỹ mở tại Việt Nam.

Theo bà Quỳnh, các AP được quyền vay để bán khống, người đứng ra cho vay bang gia chung khoan phải là những quỹ đầu tư to song thị trường Việt Nam lại thiếu những thành viên này. vì vậy, cơ quan quản lý cần tạo điều kiện để những nhà đầu tư được tham gia vào việc cho vay cổ phiếu. ngoại trừ ra, hành lang pháp lý ETF cũng buộc phải mở rộng hình thức góp vốn, cho phép những nhà đầu tư được lựa chọn thêm kênh huy động vốn bằng tiền mặt thay vì chỉ gói gọn trong danh mục đã cơ cấu.

Đại diện Trung tâm lưu ký cổ phiếu Việt Nam khẳng định, tuy ETF mở hẳn việc bán khống chứng khoán nhưng đa số những hoạt động vay và cho vay chứng khoán trong quá trình giao dịch đều được kiểm soát chặt. một trong những công cụ điều tiết và tránh hành vi này là đưa ra mức lãi suất siêu cao.

Chủ tịch HĐQT Sở Giao dịch chứng khoán TP HCM, Trần Đắc Sinh cho hay, việc lấy ý kiến cho sản phẩm mới ETF đang ở khâu chuẩn bị kiến thức và cơ sở hạ tầng công nghệ. Ngay khi cơ quan quản lý bật đèn xanh cho thực hiện quỹ này thì thị trường sẽ mang ngay một sản phẩm hữu dụng.

"Để hiểu và đón nhận ETF như một công cụ hữu hiệu là cả công đoạn dài. Dự thảo về sản phẩm mới này buộc phải được nhìn nhận dưới phổ biến khía cạnh khác nhau. bởi vậy tôi siêu mong những thành viên của thị trường tích cực đóng góp ý kiến", ông kể.